Thị trường đang theo dõi sát sao tình hình Trung Đông, giá dầu và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nhưng có một rủi ro thanh khoản khác có thể đang âm thầm thành hình: đồng Yên Nhật.
Thị trường hiện tại không chỉ giao dịch dựa trên lợi nhuận doanh nghiệp, lạm phát hay địa chính trị, mà còn đang giao dịch dựa trên thanh khoản. Có thể nói, hiệu suất có phần yếu kém của vàng kể từ đầu năm 2026 đã gắn liền với kỳ vọng tăng lãi suất do lạm phát thúc đẩy, như đã được đề cập trong bài viết “Triển Vọng Vàng Năm 2026: Vì Sao Vàng Có Thể Đi Ngang Trong Nửa Cuối Năm” của D Prime.
Giờ đây, đồng Yên đang trở thành một biến số quan trọng khác.
Từ lâu, đồng Yên đã là một trong những đồng tiền tài trợ để vay vốn có vai trò quan trọng bậc nhất thế giới. Bởi đây là tài sản trú ẩn an toàn với tỷ suất sinh lời thấp, các nhà đầu tư Nhật Bản thường xuyên bán đồng Yên để đổi lấy ngoại tệ có mức sinh lời cao hơn và đầu tư ra toàn cầu thông qua chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất kinh điển của đồng Yên.
Đây cũng là thời điểm mà thuật ngữ “Bà Watanabe” xuất hiện. Thuật ngữ này ám chỉ các nhà đầu tư cá nhân Nhật Bản tận dụng đồng Yên lãi suất thấp để tìm kiếm lợi nhuận ở nước ngoài. Quy mô của hoạt động này là rất lớn. Dữ liệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy tài sản đối ngoại ròng của nước này đã đạt 561.75 nghìn tỷ JPY vào cuối năm 2025, tăng 4.4% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, nếu đồng Yên tăng giá, các giao dịch chênh lệch lãi suất sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn. Các nhà đầu tư Nhật Bản có thể sẽ bán các tài sản ở nước ngoài, chuyển đổi dòng tiền về lại đồng Yên và rút tiền về nước. Điều đó có thể gây ra tình trạng thắt chặt thanh khoản toàn cầu với mức độ gần giống như một đợt tăng lãi suất của Fed.
Và ngay tại thời điểm này, đồng Yên đang tiến rất gần đến bước ngoặt đó.
Vì Sao Nhật Bản Đang Dùng Lời Nói Để Hỗ Trợ Đồng Yên?
Gần đây, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama đã kêu gọi các quỹ hưu trí công, bao gồm cả quỹ GPIF, tăng cường phân bổ nguồn vốn vào các tài sản tài chính nội địa của Nhật Bản.
Đây là một biện pháp “can thiệp bằng lời nói” kinh điển. Dấu hiệu nhận biết vô cùng đơn giản: Nhật Bản muốn giữ nhiều nguồn vốn nội địa ở lại trong nước hơn.
Lúc bấy giờ, thị trường đã phản ứng nhanh chóng. Các vị thế bán khống trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) buộc phải tất toán mua lại, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm ngay trong phiên đã có lúc giảm xuống mức 2.76%, và đồng Yên ghi nhận một nhịp phục hồi ngắn hạn.
Nhưng diễn biến này không kéo dài.
Quỹ GPIF hoạt động độc lập, do đó chính phủ không thể trực tiếp ra lệnh cho quỹ này thay đổi việc phân bổ tài sản. Áp lực tài khóa của Nhật Bản cũng chưa được giải quyết. Sau một nhịp giảm nhẹ, tỷ giá USD/JPY đã tiếp tục xu hướng tăng trở lại.
Dù vậy, thị trường vẫn coi thông điệp của Bộ trưởng Katayama là một lời cảnh báo.
Tỷ giá USD/JPY đã vượt ngưỡng 160, đạt mức cao nhất trong nhiều năm. Lần cuối cùng cặp tiền này giao dịch quanh ngưỡng trên là vào năm 1986. Điều này rất quan trọng vì Hiệp ước Plaza vào cuối năm 1985 đã buộc đồng Yên phải tăng giá mạnh. Giờ đây, đồng Yên gần như đã quay trở lại mức vào trước khi có Hiệp ước Plaza.
Các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản có thể đang bắt đầu cảm thấy không thoải mái với tình thế hiện tại.
Vì Sao Ngân Hàng Trung Ương Nhật Bản (BOJ) Vẫn Còn Không Gian Để Tăng Lãi Suất
Thị trường kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ giữ nguyên các chính sách trong cuộc họp tháng 7, duy trì mức lãi suất chính sách ngắn hạn ở mức 1%.
Nhưng việc giữ nguyên hiện trạng đóng băng không có nghĩa là BOJ đã dừng chu kỳ thắt chặt tiền tệ.
Thị trường có sự đồng thuận khá lớn rằng BOJ có thể sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa trước thời điểm cuối năm 2026 và có khả năng nâng mức lãi suất chính sách ngắn hạn lên 1.25%.
Nhật Bản có khả năng đối phó với việc tăng lãi suất vì nền kinh tế của họ đang cho thấy sự phục hồi nhẹ. Như D Prime đã phân tích trong báo cáo “Triển Vọng Thị Trường Giữa Năm 2026: AI Dẫn Dắt. Thanh Khoản Quyết Định”, trí tuệ nhân tạo (AI) đã khởi động một chu kỳ kinh tế dài hạn mới, và Nhật Bản được hưởng lợi nhờ vị thế của họ trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn trên toàn cầu. Điều này có nghĩa rằng đồng Yên không còn cần phải liên tục duy trì sự suy yếu để hỗ trợ xuất khẩu nữa.
Lạm phát cũng là một yếu tố quan trọng cần cân nhắc. Nhật Bản ít bị ảnh hưởng bởi những cú sốc giá dầu hơn so với nhiều nền kinh tế lớn khác, nhưng BOJ vẫn luôn cảnh giác với rủi ro lạm phát. Tại cuộc họp tháng 7 tới, nhiều khả năng BOJ vẫn sẽ duy trì thông điệp định hướng rằng các đợt tăng lãi suất tiếp theo vẫn có thể tiếp tục diễn ra.
Điều đó giữ cho rủi ro tăng giá của đồng Yên tiếp tục hiện hữu.
Vì Sao Việc Nhật Bản Tăng Lãi Suất Lại Ảnh Hưởng Lớn Đến Thị Trường Toàn Cầu?
Nhật Bản là quốc gia nước ngoài nắm giữ Trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất thế giới, với khoảng 1,200 tỷ USD giá trị trái phiếu chính phủ Mỹ.
Nếu việc đồng Yên tăng giá buộc các nhà đầu tư Nhật Bản phải mang vốn về nước, họ có thể sẽ cần bán đi các tài sản nước ngoài, bao gồm cả Trái phiếu Kho bạc Mỹ. Điều đó có thể gây áp lực lên thị trường trái phiếu kho bạc, làm dấy lên trở lại nỗi lo quanh nợ công Mỹ, và tạo ra phản ứng dây chuyền trên khắp các tài sản toàn cầu.
Khi lợi suất Trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm giảm xuống thấp hơn lợi suất kỳ hạn 2 năm, đường cong lợi suất sẽ bị đảo ngược. Điều này thường là tín hiệu báo hiệu cho sự lo ngại về tình trạng đình lạm, suy thoái kinh tế hoặc căng thẳng tín dụng trong tương lai.
Thông thường, các ngân hàng vay mượn trong ngắn hạn và cho vay trong dài hạn. Nhưng khi đường cong lợi suất bị đảo ngược, việc cho vay kiếm lời sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn. Các ngân hàng có thể sẽ bớt khả năng sẵn sàng cho vay, từ đó dẫn đến việc thắt chặt nguồn thanh khoản ngầm, hay còn gọi là “sự e ngại khi cho vay”.
Trong suốt nhiệm kỳ của Jerome Powell, các định hướng chính sách từ Fed và các đợt nới lỏng định lượng (QE) đã giúp giảm nhẹ rủi ro bằng cách kìm giữ lợi suất dài hạn ở mức thấp và hỗ trợ giá cho các tài sản.
Dưới thời Kevin Warsh, điều này có thể sẽ thay đổi.
Ông Warsh được kỳ vọng sẽ giảm bớt sự phụ thuộc vào các định hướng về chính sách, đưa Fed trở lại vị thế độc lập hơn và thúc đẩy việc thu hẹp bảng cân đối kế toán. Điều này có nghĩa là Fed có thể sẽ ngừng hoặc cắt giảm việc mua Trái phiếu Kho bạc trong dài hạn, qua đó thúc đẩy rủi ro trở lại vào thị trường.
Nếu Nhật Bản bán Trái phiếu Kho bạc Mỹ trong lúc Fed đang thực hiện thu hẹp bảng cân đối kế toán, áp lực đối với trái phiếu có thể tăng cao. Đối với các loại tài sản rủi ro, sự kết hợp này là rất đáng để lưu tâm.
Vì Sao Nhóm Ngành Bán Dẫn Có Vẻ Nhạy Cảm Nhất?
Báo cáo “Triển Vọng Thị Trường Giữa Năm 2026” của D Prime đã nhấn mạnh về một nền kinh tế phục hồi theo mô hình chữ K: AI đang gồng gánh toàn bộ sự phục hồi, trong khi tiêu dùng và lĩnh vực bất động sản của Mỹ mới chỉ ở mức độ trung bình.
Điều đó khiến thị trường phụ thuộc nặng nề vào một chủ đề duy nhất: AI.
Nếu Nhật Bản bán Trái phiếu Kho bạc Mỹ lúc lạm phát vẫn còn dai dẳng và Fed thu hẹp bảng cân đối kế toán, các thị trường có thể đối mặt với một đợt điều chỉnh sâu hơn. Trong đó, nhóm cổ phiếu bán dẫn có thể đặc biệt dễ bị tổn thương vì mức định giá của chúng vốn đã đang ở trên mức cao.
Tuy lĩnh vực AI vẫn sở hữu động lực tăng trưởng trong dài hạn đầy mạnh mẽ, nhưng các giao dịch có tỷ lệ định giá cao thường là nạn nhân đầu tiên cảm nhận được áp lực của việc thiếu thanh khoản.
Những biến động trên thị trường gần đây phần nào đã cho thấy dòng tiền đang luân chuyển. Sau khi có những lo ngại về hiện tượng “thừa năng lực tính toán” nổ ra dẫn đến việc tập đoàn Meta công bố kế hoạch bán lại số năng lực tính toán tồn dư, Chỉ số Bán dẫn PHLX ngày tức khắc bốc hơi 4.37% trong tuần đó. Trong khi ở chiều ngược lại, chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones lại được nâng lên 1.97% và chạm mức cao nhất mọi thời đại.
Trên thực tế, mức định giá hiện tại đã để lại một khoảng trống kỳ vọng rất thấp. Tỷ số P/E Shiller của S&P 500 từng thiết lập kỷ lục 44.2 lần vào thời kỳ đỉnh cao của bong bóng “dot-com” hồi tháng 12 năm 1999. Thế nhưng vào tháng 5 và tháng 6/2026, tỷ số P/E Shiller đạt mức 41.1 lần và lặp lại kịch bản đạt ngưỡng 41,3 lần.
Chỉ số P/E của Nasdaq hiện xoay quanh mức 40 lần, tiệm cận với các mức đỉnh trong chu kỳ hồi cuối năm 2024 khi thiết lập 47.3 lần.
Do đó, một đợt điều chỉnh có vẻ hoàn toàn có khả thi. Mặc dù sự sụp đổ của toàn thị trường chưa nằm trong kịch bản dự báo chính trong báo cáo của D Prime.
Nhóm Cổ Phiếu Hàng Hóa Và AI Vẫn Đang Cho Thấy Những Tín Hiệu Trái Chiều
Đối với mặt hàng hàng hóa, vàng và dầu thô vẫn đang di chuyển ngược chiều nhau giống như một chiếc “bập bênh”.
Các vòng đàm phán thắt chặt rồi đóng băng giữa Mỹ và Iran vẫn đang tiếp tục diễn ra, nhưng giá dầu thô lúc bấy giờ đã giảm mạnh và giảm sâu khỏi mốc đỉnh trước đó. Kể cả khi có các mối đe dọa trực diện nổ ra, giá dầu thì vẫn dừng lại ở ngưỡng 80 USD/thùng. Điều đó giúp giải tỏa phần nào gánh nặng và áp lực liên quan đến lạm phát.
Tuy nhiên cho đến thời điểm hiện tại, lợi suất cho nhóm Vàng và Bạc đã có xu hướng ghi nhận những chỉ số âm kể từ đầu năm đến nay. Việc Nhật Bản tăng lãi suất cho đồng Yên có thể hỗ trợ các lệnh giới hạn cho vàng vì khi Yên Nhật càng leo thang, nền thanh khoản của thị trường lún chìm vào bế tắc sẽ dồn mạnh sức ép lên nhóm tài sản không sinh lợi nhuận ngay lập tức này.
Dù sao đi chăng nữa, hãy tiếp tục mang trong mình góc tiếp cận đầy tích cực vào thị trường:
Việc dầu ở mức giá thấp hơn góp phần “hạ nhiệt” lạm phát. Ngành AI vẫn tiếp tục có mức hỗ trợ xuất phát từ nhu cầu thực của thị trường. Dữ liệu của OpenRouter thì cho thấy, số lượng lượt gọi mã trên toàn cầu đã không còn bùng nổ như trong giai đoạn trước, tuy nhiên nhịp tăng trưởng thì vẫn còn bền bỉ. Như vậy, số lượng lượt gọi mã vẫn đạt 47.2 nghìn tỷ vào cuối tháng 6, so với mức 31.8 nghìn tỷ được chốt vào ngày 25 tháng 5.
Tựu trung lại, nhu cầu đối với AI đang bước vào giai đoạn trưởng thành và ổn định hơn, chứ không hề biến mất.
Theo Dõi Cục Diện Của Đồng Yên, Chứ Đừng Chỉ Tập Trung Vào Fed
Đồng Yên có thể trở thành một cú sốc thanh khoản ngầm mà các nhà giao dịch không nên phớt lờ.
Nếu BOJ tăng lãi suất và đồng Yên lên giá, các giao dịch chênh lệch lãi suất có thể bị tháo gỡ. Các nhà đầu tư Nhật Bản có thể rút vốn về nước. Trái phiếu kho bạc Mỹ có nguy cơ đối mặt với áp lực bán tháo. Thanh khoản toàn cầu lúc bấy giờ có thể bị thắt chặt.
Điều đó không có nghĩa là thị trường chắc chắn sẽ sụp đổ.
Nhưng nó có nghĩa là, thị trường sẽ dễ bị tổn thương hơn trước các đợt điều chỉnh, đặc biệt là ở những nhóm tài sản đang bị giao dịch quá đà như chất bán dẫn hay các cổ phiếu AI có định giá cao.
Hiện tại, nhà đầu tư đừng chỉ chăm chăm theo dõi Fed, mà hãy theo dõi cả đồng Yên.
Bởi một khi thanh khoản đồng Yên đảo chiều, thị trường toàn cầu sẽ cảm nhận được tác động rất nhanh chóng.
Bài viết của Nhóm Phân Tích D Prime
Nghiên cứu chiến lược vĩ mô và thị trường được thực hiện bởi đội ngũ phân tích nội bộ từ D Prime.
Tuyên Bố Rủi Ro
Giao dịch Chứng khoán, Hợp đồng Tương lai, Hợp đồng Chênh lệch (CFD) và các sản phẩm tài chính khác tiềm ẩn rủi ro cao do sự biến động nhanh chóng và khó lường trong giá trị và giá cả của các công cụ tài chính này. Sự bất ổn này xuất phát từ những biến động thị trường bất lợi và khó dự đoán, các sự kiện địa chính trị, dữ liệu kinh tế được công bố và các tình huống không lường trước khác. Bạn có thể chịu tổn thất đáng kể, bao gồm cả những khoản lỗ vượt quá số vốn ban đầu trong một khoảng thời gian ngắn.
Bạn được khuyến cáo tìm hiểu đầy đủ về bản chất và những rủi ro vốn có của việc giao dịch với công cụ tài chính tương ứng trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào với chúng tôi. Khi tham gia giao dịch với chúng tôi, bạn xác nhận rằng bạn đã nhận thức được và chấp nhận những rủi ro này.
Tuyên Bố Miễn Trừ Trách Nhiệm
Thông tin trong tài liệu này chỉ được cung cấp cho mục đích thông tin chung và giáo dục, không cấu thành tư vấn đầu tư, tư vấn tài chính, tư vấn giao dịch hay bất kỳ hình thức tư vấn chuyên môn nào khác, đồng thời không phải là một khuyến nghị, lời chào mời hay mời gọi mua hoặc bán bất kỳ công cụ tài chính nào hoặc tham gia vào bất kỳ chiến lược giao dịch nào.
Việc giao dịch các sản phẩm có sử dụng đòn bẩy như hợp đồng chênh lệch (CFD) tiềm ẩn rủi ro thua lỗ đáng kể và có thể không phù hợp với mọi nhà đầu tư. Kết quả hoạt động trong quá khứ không phải là chỉ báo cho kết quả trong tương lai. Mọi thông tin tham chiếu về xu hướng thị trường, hiệu suất tài sản, mức giá hoặc các tuyên bố mang tính dự báo hướng tới tương lai đều phản ánh quan điểm hoặc bình luận chung về thị trường tính đến ngày công bố và có thể thay đổi mà không cần thông báo trước.
Bài viết này không tính đến các mục tiêu, tình hình tài chính hoặc mức độ chấp nhận rủi ro của bất kỳ nhà đầu tư cá nhân nào. Độc giả nên tự tiến hành nghiên cứu độc lập và tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư hoặc giao dịch nào. D Prime và các công ty liên kết không đưa ra bất kỳ cam kết hay bảo đảm nào về tính chính xác, tính đầy đủ hoặc độ tin cậy của thông tin này và từ chối mọi trách nhiệm pháp lý đối với bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại trực tiếp, gián tiếp, ngẫu nhiên, hệ quả hoặc các tổn thất, thiệt hại nào khác phát sinh từ hoặc liên quan đến việc sử dụng hoặc phụ thuộc vào bất kỳ thông tin nào chứa đựng tại đây. Thông tin nêu trên không nên được sử dụng hoặc coi là cơ sở cho bất kỳ quyết định giao dịch nào hoặc như một lời mời tham gia vào bất kỳ giao dịch nào. Quý vị không nên phụ thuộc vào bài viết này để thay thế cho những đánh giá độc lập của cá nhân mình.
“D Prime” là thương hiệu của D Prime Vanuatu Limited, một công ty được thành lập và chịu sự quản lý của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Vanuatu (Số đăng ký công ty: 700238). Tính khả dụng của các sản phẩm và dịch vụ có thể khác nhau tùy thuộc vào từng khu vực pháp lý và các quy định pháp luật hiện hành.
